Słowniki gwary, żargonu i slangu
Sprawdź znaczenie wyrazów w słownikach.
Serwis eSlowniki.pl to internetowy zbiór leksykograficzny poświęcony odmianom polszczyzny wykraczającym poza język ogólny: gwarom regionalnym, socjolektom grup społecznych i subkultur (slangom) oraz specjalistycznej terminologii branżowej (żargonom). Gromadzimy znaczenia słów, przykłady użycia w mowie potocznej i literaturze oraz powiązania leksykalne między różnymi regionami Polski.
Czym różnią się gwara, slang i żargon?
Pojęcia te bywają w potocznej rozmowie stosowane zamiennie, jednak w językoznawstwie opisują odmienne zjawiska:
- Gwara (dialekt lokalny) — odmiana terytorialna, ukształtowana historycznie na określonym obszarze geograficznym (np. gwara śląska, poznańska, góralska czy warszawska). Odznacza się własnym zasobem słownictwa, swoistą fonetyką oraz odrębnymi końcówkami gramatycznymi.
- Slang — odmiana środowiskowa i pokoleniowa, nieprzypisana do jednego regionu. Służy budowaniu tożsamości grupowej, skracaniu wypowiedzi oraz ekspresji emocjonalnej (np. slang młodzieżowy, slang graczy, slang internautów).
- Żargon (socjolekt zawodowy) — słownictwo specjalistyczne służące do szybkiej i jednoznacznej komunikacji w obrębie danej profesji lub hobby (np. żargon żeglarski, strażacki, wspinaczkowy, grypsera).
Szczegółowe omówienie zjawisk: Co to jest gwara? • Różnice między gwarą, slangiem a żargonem • Gwara śląska.
Jak korzystać ze słownika i czytać hasła?
Wyszukiwanie i wieloznaczność
Wpisz poszukiwane słowo w pole wyszukiwania u góry strony. Jeżeli to samo hasło występuje w kilku słownikach (np. ma inne znaczenie w gwarze śląskiej, a inne w slangu młodzieżowym), na karcie hasła znajdziesz bezpośrednie odnośniki do pozostałych słowników.
Struktura definicji i przykłady
Każda pełna karta leksykalna zawiera przypisanie do konkretnego słownika, zwięzłą definicję, a w przypadku haseł udokumentowanych — także cytaty ilustrujące użycie wyrazu w zdaniu oraz informację o autorze lub źródle wpisu.
Podział zbiorów w eSlowniki.pl
Zbiory w serwisie są podzielone na cztery odrębne kategorie, co ułatwia przeglądanie materiału zgodnie z kontekstem kulturowym:
- Słowniki gwarowe: tradycyjne mowy regionalne z różnych części Polski.
- Słowniki slangu: mowa potoczna subkultur, grup młodzieżowych i hobbystycznych.
- Słowniki żargonu: socjolekty profesjonalne, terminologia techniczna i środowiskowa.
- Słowniki językowe: języki regionalne (kaszubski) oraz języki sztuczne i literackie.
Pełny wykaz wszystkich dostępnych zbiorów znajdziesz w Katalogu słowników.
Współtworzenie bazy i moderacja
Język żywy nieustannie ewoluuje. Jeżeli znasz wyraz regionalny, potoczny lub branżowy, którego brakuje w naszym zestawieniu, możesz przesłać propozycję hasła wraz z definicją i przykładem użycia za pomocą formularza Dodaj nowe słowo.
Wszystkie nadesłane wpisy są weryfikowane redakcyjnie przed publikacją w celu eliminacji błędów i spamu.
Wybierz słownik z katalogu
Słowniki gwary
Gwary regionalne odzwierciedlają terytorialne zróżnicowanie polszczyzny. Obejmują słownictwo, fonetykę i konstrukcje ukształtowane historycznie w konkretnych regionach Polski (m.in. Górny Śląsk, Wielkopolska, Podhale, Mazowsze czy Podlasie).
Słowniki językowe
Zbiory leksykalne obejmujące język kaszubski (posiadający status języka regionalnego) oraz opracowania leksykalne języków literackich i fikcyjnych (np. tolkienowskie quneya i sindarin czy klingoński).
Słowniki slangu
Slangi to dynamiczne odmiany potoczne grup społecznych i subkultur. Charakteryzują się wysoką ekspresją emocjonalną, skrótami, neologizmami i zapożyczeniami (np. mowa młodzieżowa, slang graczy czy użytkowników CB-radia).
Słowniki żargonu
Żargony to socjolekty zawodowe i hobbystyczne. Służą do precyzyjnej i szybkiej komunikacji specjalistycznej w obrębie danej profesji (np. żeglarze, strażacy, wspinacze, kolejarze, grypsera więzienna).